Copy that

‘Wat doe je?’ 
‘Ik ben schrijver.’
Er volgt een ‘Oh’ met een vragende ondertoon. Zodra ik knik volgt er meestal een ‘Wauw’. Alsof hij of zij in de tussentijd heeft bedacht dit toch wel een heel mooi beroep te vinden. Ik denk dat veel mensen snel een beeld schetsen van boekschrijvers met een superfancy of juist rock-‘n’-roll lifestyle. 
‘Wat schrijf je dan?’
‘Veel scripts op het moment’. Ik moet toegeven dat ik dit vol trots zeg omdat ik het zelf heel erg leuk vind. Meestal komt er dan een nog overtuigendere ‘wauw’.
Ik ben dan officieel ge-upgrade naar een creatief genie dat kijkcijferkanonnen bedenkt voor allerlei films in Hollywood. 
‘Vaak voor animaties bijvoorbeeld.’ Ding, ding! Voeg alle recente Disneytoppers maar toe aan mijn repertoire. 

Wat ik probeer te zeggen, is dat veel mensen een beeld hebben bij het beroep ‘schrijver’. Dit is vaak een heel mooi beeld en ik ben er zeker trots op om mezelf een schrijver te noemen. Maar er zijn nog zoveel onbekende dimensies aan het professioneel schrijven, en die wil ik nu graag in het zonnetje zetten. 

Typemachines en sigaretten
Om te beginnen zijn er simpelweg heel erg veel soorten schrijvers. Uiteraard heb je de mysterieuze man met gekrulde snor en hoge hoed, die alleen ‘s nachts schrijft. De prachtige vrouw met een dunne sigaret in haar hand, die ze af en toe even tussen haar lippen klemt zodat zij de letters van haar ouderwetse typemachine kan indrukken. En wat dacht je van de stereotype chaoot, die in een los overhemd elke week zijn koffie over zijn laptop morst en vervolgens zijn deadline mist? 
Maar goed, verschillende typen mensen vind je in elk vakgebied. Ik bedoelde dan ook meer het schrijven in plaats van de schrijvers, hoewel die natuurlijk ook heel interessant zijn. 

Ik wil graag drie aspecten uitlichten van het werk van een schrijver, die je vaak niet meteen te binnen schieten wanneer je denkt aan dit beroep: 

#1. Kill your darlings
Klinkt een beetje naar, en eerlijk gezegd is dat het ook gewoon voor schrijvers. Maar het is wel een heel belangrijk deel van je baan als schrijver. Wat het betekent? ‘Kill your darlings’ houdt in dat je je teksten her- en her- en herschrijft. Niet te vergeten de variant waarbij iemand anders (hoofd-, eindredacteur, senior copywriter of klant) je even “tot de werkelijkheid terugroept”. Zelfs als je je eerste idee het allerbeste vond. Ook voor schrijvers is de klant namelijk koning. Het is zeker waar dat schrijvers een bepaalde creativiteit moeten hebben, en dit vrijwel altijd terug te zien is in zijn of haar stukken. Maar uiteindelijk gebeurt het bijna nooit dat de eerste versie de finale versie is. Dat doet soms pijn, en soms krijg je juist superleuke inzichten waar je zelf nooit aan had gedacht. Daar kun je vervolgens weer op voortborduren. 

En dan is er nog de grootste hater en aanbidder van elke schrijver: smaak. 
Als schrijven je beroep is, schrijf je meestal teksten zoals jij ze mooi vindt. Je houdt rekening met onderwerpen en stijlen die aangeleverd worden. Na lang puzzelen met woorden, omgooien van zinnen en het door elkaar husselen van ideeën, is het klaar. 
Vergelijk ons met schilders. Beide kunstenaars: wij met woorden, zij met verf. Sommige schilders verkopen hun eigen werk, zoals wij onze eigen boeken kunnen verkopen. Die zijn volledig naar ons eigen smaak. En als je het niet mooi vindt? Dan koop je het gewoon niet. Maar veel schilders werken in opdracht van opdrachtgevers. Als zij een muur blauw verven, terwijl de klant het (achteraf) liever groen wil, moet het toch echt aangepast worden. Zo werkt dat voor ons schrijvers ook. Zo moet je als professionele schrijver vaak concessies doen in je persoonlijke voorkeuren. Dat is iets wat je echt moet leren. Tegelijk, zoals ik hierboven al zei, leer je door meningen ook vaak totaal nieuwe invalshoeken te bekijken. En dat is heel veel waard. 

#2. Platforms
Er zijn heel veel verschillende platformen waar schrijvers copy voor maken. Heb je bijvoorbeeld wel eens gehoord van SEO? Dit is het schrijven van teksten met een heel specifiek doel. Het doel in dit geval is om een bepaalde pagina omhoog te krijgen in de zoekmachines. Omhoog krijgen? Daarmee bedoel ik dat deze pagina als eerste (bovenaan) verschijnt wanneer je iets opzoekt in bijvoorbeeld Google. Dit is tegenwoordig heel belangrijk, omdat mensen simpelweg geen zin hebben om verder dan de eerste, hooguit de tweede, pagina van de zoekresultaten te klikken. Als een link dan helemaal bovenaan staat, krijg je gewoon de meeste bezoekers. Er zijn veel manieren om dit voor elkaar te krijgen. Schrijven voor SEO is dan ook vooral het toepassen van bepaalde regels en trucs in je teksten. Zo zijn deze teksten bijvoorbeeld vaak zo lang mogelijk. Denk dan gerust aan duizenden woorden. Je kiest hier eerst een lijst met woorden waar mensen veel op Googlen, die je vervolgens door je tekst heen vlecht tot ze er allemaal inzitten. Dit is dus een totaal andere manier van schrijven en ik zie dit echt als een vak apart.
En wat dacht je van Twitter? Het aantal tekens is al een stuk ruimer geworden, maar dit platform dwingt schrijvers toch wel minstens hun halve darlings te killen. Ik kijk er graag naar als braintraining. Een gevalletje ‘mand’.
En dan heb je nog de tagline-meesters. Voer ze één woord of onderwerp, en de geniale woordgrappen en slogans vliegen je om de oren. Puur talent als je het mij vraagt. 
Nu we het toch hebben over tagline-meesters… Niels schreef eerder een blog over het schrijven van scripts voor motion graphics, iets dat we bij RauwCC veel doen. Ook hiervoor gelden aparte regeltjes. Hierbij wil je bijvoorbeeld altijd rekening houden met de animaties. Kun je jouw zinnen wel uitbeelden? En wat ga je vertellen en wat laat je weg wanneer je maar anderhalve minuut hebt? 
Eigenlijk is het vrij kiezen daarvan nog een luxe. Want wat doe je als een woord moet vertalen dat in de andere taal helemaal niet bestaat? Probeer bijvoorbeeld ‘gezelligheid’ of ‘uitbuiken’ maar eens goed te vertalen in het Engels.
En heb je er wel eens over nagedacht dat er iemand bestaat die de woordpuzzels in woordpuzzelboekjes bedenkt?

#3. 24 in plaats van 8 uur per dag
Schrijven zijn is niet iets wat je aanzet van negen tot vijf, en vervolgens weer uitzet. Ik denk dat het meer een kwestie is van een manier van denken. Mooie rijmende zinnen poppen opeens op in je hoofd, je kunt je hoofd breken over welk woord nou preciés omschrijft wat je bedoelt, en je pakt de kleinste nuances op in verhalen. En dan heb ik het nog niet eens over het intense plezier dat je ervaart na een goede woordgrap. 
Al is schrijven niet je beroep, kun je dus alsnog een schrijver zijn. 
Mensen gebruiken schrijven als uitlaatklep, om gedachten concreet te maken. Als je bedenkt dat creatieve zinnen 24 uur per dag kunnen ontstaan, is het ook logisch dat het soms even niet lukt. Een creatief, schriftelijk hoogstandje bedenken op commando is soms best wel lastig. Mijn ervaring is dat loslaten het enige is wat je dan kunt doen. Effe lekker laten. Dan komt er opeens per ongeluk een geweldig idee wanneer je er niet aan denkt. Als je toch een strakke deadline hebt, kun je natuurlijk altijd even brainstormen of sparren met een mede-creatieveling! 

Kortom, schrijven bevat vele nuances, bochten en schoonheden. Wil jij eens overleggen hoe jij je ideeën het beste kunt omzetten in woorden?