Laat je nakijken!

Af en toe is het goed om een check te doen. Een periodieke keuring van hoe je er vaktechnisch voor staat. Of je nog bij de tijd, scherp en up-to-date bent. In mijn geval werd dat: de APK voor eindredacteuren.

Een "uitgebreide check-up en doorsmeerbeurt voor iedereen die regelmatig zakelijke teksten schrijft" door docent Hans Vos (ervaren eindredacteur van o.a. TROS-magazine, Story, Grasduinen, Beau Monde). Organisatie: De Redactie, Monnickendam.

Schokkend
Was het nuttig? Zeker. Maar ook confronterend, schokkend zelfs. Het vakgebied is namelijk altijd in beweging, en dat is goed, maar als het aan de stoelpoten van je taalkundige normen en waarden zaagt is dat best even slikken.

Frikadel of frikandel?
De trend is dat gezaghebbende taalinstituten veelvoorkomend taalgebruik op den duur ook als geaccepteerd taalgebruik zien. Voorbeeld: handvaten mag. En frikandel. Een aantal hebben is goed. Getallen onder de twintig in cijfers schrijven, ook prima. Au. Daar gaat je houvast als bureauredacteur.

80 jaar geleden
En we zijn er nog niet. Want wat er aan komt, legde Hans Vos uit, is nog pijnlijker voor ons taalmensen. Sociale media heeft, data is - kan op korte termijn zomaar normaal zijn. En ja, zelfs: me moeder. Of: ik besef me. Misschien zelfs: gouw in plaats van gauw. Omdat twee spellingswijzen voor de au-klank eigenijk best gek is. Erg? Eigenlijk niet, hooguit wennen. Niets blijft hetzelfde, dus ook taal niet. 80 jaar geleden schreven we immers nog zoo in plaats van zo.

Jeukwoorden en vaagtaal
Gelukkig was er ook 'goed nieuws'. Een lijst met woorden of combinaties ervan die écht niet meer kunnen in 2017. Inderdaad, immers bijvoorbeeld. Door middel van, althans en middels. Maar ook: hetgeen, tevens, alsmede, evenwel en reeds. Prettige bevestiging van wat ik al dacht te weten. Want in de strijd tegen archaïsch taalgebruik, jeukwoorden en vaagtaal is alle hulp welkom.

Verder? Een leerzame, interactieve dag waarbij Hans putte uit zijn eigen riante taalkennis en spraakmakende ervaringen van toen hij werkte voor weekblad Privé en eindredacteur was van de kookboeken van Sonja Bakker. Hij gaf me handvatten om opdrachtgevers nóg beter uit te vragen over doelgroepen, spellingswijzen en taalhuisstijl. Wat mij betreft: APK geslaagd (voor dit jaar).